Hoe oud moet je zijn voor een heftruckcursus en om een heftruck te besturen?
Wil je een heftruckcertificaat halen of wil een werkgever een jonge medewerker opleiden? Dan komt al snel de vraag naar voren: hoe oud moet je zijn om een heftruck te mogen besturen? En mag je bijvoorbeeld als 16- of 17-jarige al een heftruckcursus volgen?
De leeftijd is belangrijk, maar leeftijd alleen bepaalt niet of iemand met een heftruck mag werken. Ook opleiding, deskundigheid, toezicht en de risico's op de werkplek spelen een belangrijke rol.
In dit artikel leggen we uit hoe het zit.
Wat is de minimumleeftijd om heftruck te rijden?
Als praktische hoofdregel kun je aanhouden:
Vanaf 18 jaar kan een medewerker zelfstandig met een heftruck werken, mits hij of zij daarvoor voldoende is opgeleid en geïnstrueerd.
Voor werknemers van 16 en 17 jaar gelden strengere regels rondom risicovol werk. Zij mogen bepaalde werkzaamheden alleen uitvoeren wanneer voldoende en deskundig toezicht aanwezig is. De werkgever moet bovendien vooraf beoordelen welke risico's het werk voor de jongere met zich meebrengt en welke maatregelen noodzakelijk zijn.
Het is dus niet zo dat iedereen vanaf een bepaalde leeftijd automatisch bevoegd is om een heftruck te besturen.
Mag je als 16-jarige heftruck rijden?
Een 16-jarige kun je niet op dezelfde manier zelfstandig inzetten als een volwassen, opgeleide heftruckchauffeur.
Voor werknemers van 16 en 17 jaar gelden speciale regels. geeft aan dat jongeren van deze leeftijd bijna alle werkzaamheden mogen doen, maar dat gevaarlijk of risicovol werk verboden kan zijn of alleen onder voldoende en deskundig toezicht mag worden uitgevoerd.
Bij werkzaamheden die onder deskundig toezicht plaatsvinden, moet de toezichthouder zelf goed bekend zijn met het werk. Hij of zij moet kunnen beoordelen of de jongere het werk veilig uitvoert en geen gevaarlijke situaties veroorzaakt. Kan de werkgever niet voor voldoende deskundig toezicht zorgen, dan mogen 16- en 17-jarigen werkzaamheden waarvoor dit toezicht vereist is niet uitvoeren.
Voor een werkgever betekent dit dat je een jonge medewerker dus niet simpelweg een certificaat kunt laten halen en hem daarna zelfstandig de hele dag op de heftruck kunt zetten.
Hoe zit het met 17 jaar?
Voor een 17-jarige geldt dezelfde belangrijke leeftijdscategorie als voor een 16-jarige.
Ook op 17-jarige leeftijd moet rekening worden gehouden met de speciale regels voor jeugdige werknemers. Waar werkzaamheden vanwege de risico's deskundig toezicht vereisen, moet dat toezicht daadwerkelijk aanwezig en afdoende zijn.
Het feit dat een 17-jarige al ervaring heeft of een opleiding heeft gevolgd, betekent dus niet automatisch dat alle werkzaamheden zelfstandig uitgevoerd mogen worden.
En vanaf 18 jaar?
Vanaf 18 jaar vervallen de bijzondere arbeidsregels die specifiek gelden voor jeugdige werknemers van 16 en 17 jaar.
Maar dat betekent niet:
"Je bent 18, dus je mag automatisch heftruck rijden."
Ook een volwassen werknemer moet voldoende kennis en vaardigheden hebben om veilig met het arbeidsmiddel te werken. Een werkgever blijft verantwoordelijk voor goede instructie en veilig werken.
Het volgen van een heftruckopleiding is een praktische manier om ervoor te zorgen én aantoonbaar te maken dat een medewerker voor het besturen van de heftruck is opgeleid.
Hoe oud moet je zijn om een heftruckcursus te volgen?
Hier ontstaat regelmatig verwarring.
De minimumleeftijd voor deelname aan een bepaalde heftruckcursus kan afhankelijk zijn van de opleider en de cursusvoorwaarden. Er zijn opleiders die deelnemers vanaf 16 jaar toelaten. Dit betekent echter niet automatisch dat een 16-jarige na het behalen van het certificaat zelfstandig aan het werk mag.
De arbeidsregels voor jongeren blijven namelijk gelden.
Je moet dus onderscheid maken tussen:
Een heftruckcursus volgen
Je leert hoe je veilig en verantwoord met een heftruck werkt.
Een heftruckcertificaat behalen
Je krijgt bewijs van de gevolgde opleiding en behaalde vaardigheden volgens de voorwaarden van de opleider.
Zelfstandig een heftruck besturen op het werk
Hiervoor moet vervolgens worden gekeken naar leeftijd, deskundigheid, arbeidsomstandigheden en de regels die voor de werkgever en werknemer gelden.
Dat onderscheid is vooral belangrijk bij medewerkers jonger dan 18 jaar.
Heftruckcertificaat vanaf 16 jaar betekent niet automatisch zelfstandig rijden
Dit is misschien wel het belangrijkste punt van dit artikel.
Stel dat een opleider een 16-jarige accepteert voor een heftruckopleiding en deze deelnemer de opleiding succesvol afrondt. Het behaalde certificaat zet de wettelijke regels voor jeugdige werknemers niet opzij.
Een werkgever moet nog steeds rekening houden met de leeftijd van de werknemer en de risico's van het werk. Voor 16- en 17-jarige werknemers moeten die risico's worden geïnventariseerd en moet bij werkzaamheden waarvoor dat nodig is voldoende en deskundig toezicht worden georganiseerd.
Een certificaat is dus geen vrijbrief om ieder heftruckwerk zelfstandig uit te voeren.
Geldt dit ook voor stagiairs en vakantiekrachten?
Ook bij jonge werknemers, zoals vakantiekrachten, is het belangrijk om naar hun leeftijd en de aard van de werkzaamheden te kijken. De regels voor jongeren zijn bedoeld om hen te beschermen tegen werkzaamheden die vanwege hun leeftijd en ervaring extra risico's kunnen opleveren.
Een werkgever doet er daarom verstandig aan om bij een jonge medewerker altijd vooraf te controleren:
- Hoe oud is de medewerker?
- Welke werkzaamheden gaat hij of zij uitvoeren?
- Welke risico's brengt de gebruikte heftruck met zich mee?
- Is de medewerker hiervoor voldoende opgeleid en geïnstrueerd?
- Is deskundig toezicht noodzakelijk en goed georganiseerd?
- Zijn de risico's voor jeugdige werknemers in de RI&E meegenomen?
Alleen een heftruckcertificaat controleren is dus niet voldoende.
Heb je vanaf 18 jaar automatisch een heftruckcertificaat nodig?
Ook hierover bestaat veel verwarring.
Er bestaat niet een wettelijk heftruckrijbewijs zoals een autorijbewijs. Wel gelden er eisen rondom het opleiden en instrueren van personen die met arbeidsmiddelen zoals heftrucks werken.
Daarom wordt een heftruckcertificaat in de praktijk veel gebruikt als bewijs dat een medewerker een heftruckopleiding heeft gevolgd.
Leeftijd en opleiding zijn dus twee afzonderlijke onderwerpen:
18 jaar of ouder zijn betekent dat de speciale regels voor jeugdige werknemers niet meer gelden.
Opgeleid en geïnstrueerd zijn gaat over de vraag of je over de kennis en vaardigheden beschikt om veilig met de heftruck te werken.
Je hebt beide onderwerpen nodig om te bepalen of iemand verantwoord kan worden ingezet.
Waarom jonge heftruckchauffeurs goed opleiden?
Ongeacht leeftijd is een goede opleiding belangrijk. Bij jonge medewerkers speelt daarnaast mee dat zij doorgaans minder werkervaring hebben.
Tijdens een heftruckopleiding leer je daarom niet alleen hoe je de heftruck bestuurt. Een belangrijk onderdeel is leren herkennen waarom bepaalde situaties gevaarlijk kunnen zijn.
Denk bijvoorbeeld aan:
- rijden met een last;
- manoeuvreren in beperkte ruimtes;
- werken rondom voetgangers;
- het opnemen en wegzetten van pallets;
- stabiliteit en hefvermogen;
- zicht vanuit de heftruck;
- veilig werken rondom magazijnstellingen.
Juist het herkennen en voorkomen van risico's is een belangrijk onderdeel van veilig heftruckwerk.
Heftruckcursus volgen bij Heftruckconcurrent
Wil je jezelf of een medewerker opleiden voor het veilig werken met een heftruck? Bij Heftruckconcurrent kun je een heftruckcursus volgen die aansluit bij het niveau en de ervaring van de deelnemer.
Heb je jonge medewerkers van 16 of 17 jaar die met een heftruck gaan werken? Kijk dan niet alleen naar de mogelijkheid om een cursus te volgen. De werkgever moet ook rekening houden met de aanvullende regels die voor jeugdige werknemers gelden.
Vanaf 18 jaar kan een medewerker zelfstandig worden ingezet wanneer hij of zij voldoende is opgeleid en geïnstrueerd en veilig met de heftruck kan werken.